Afvallen

Calorietekort: hoe groot moet je tekort zijn?

Door het Weightnote-team · Bijgewerkt · 4 min leestijd

Snijd je te weinig, dan lijkt er niets te gebeuren. Snijd je te veel, dan krijg je honger, word je moe en haak je sneller af. Het juiste tekort ligt in een vrij smalle bandbreedte en je rekent het in een paar minuten uit.

Kort antwoord

Voor de meeste volwassenen is een tekort van 300 tot 500 kcal per dag onder je onderhoud (TDEE) een goede maat. Dat geeft ongeveer 0,3 tot 0,5 kg (0,7 tot 1 lb) gewichtsverlies per week. Meer dan ongeveer 25% onder je TDEE vergroot de kans op spierverlies, honger en terugvallen. Beoordeel het op je wekelijkse gewichtstrend, niet op losse wegingen.

Hoe groot moet een calorietekort zijn?

Een tekort van 300 tot 500 kcal per dag onder je onderhoudscalorieën werkt goed voor de meeste volwassenen. Het is groot genoeg om binnen een paar weken resultaat te zien en klein genoeg om gewoon te blijven eten. Wie meer kwijt wil, kan beginnen rond 500 tot 750 kcal, en kleinere of lichtere mensen blijven beter dicht bij 300.

Een handige bovengrens is ongeveer 20 tot 25% onder je onderhoud. Iemand die op 2.400 kcal op gewicht blijft, mikt op ongeveer 1.800 tot 2.000 kcal. Iemand die op 1.800 kcal op gewicht blijft, mikt op ongeveer 1.350 tot 1.500 kcal en moet daar stoppen in plaats van verder te snijden.

Dagelijks tekortVerwacht verlies per weekVoor wie
250 tot 300 kcalongeveer 0,25 tot 0,3 kg (0,5 tot 0,7 lb)Weinig af te vallen, of een rustig en makkelijk tempo
400 tot 500 kcalongeveer 0,4 tot 0,5 kg (0,9 tot 1,1 lb)De meeste volwassenen, het gebruikelijke startpunt
600 tot 750 kcalongeveer 0,6 tot 0,75 kg (1,3 tot 1,7 lb)Hoger startgewicht, met overleg met je huisarts
1.000 kcal of meerongeveer 1 kg (2,2 lb)Alleen onder medisch toezicht

Hoe vind je je onderhoudscalorieën (TDEE)?

Je TDEE, het totale dagelijkse energieverbruik, is het aantal calorieën dat je op een gewone dag verbrandt. Je schat het in op basis van leeftijd, geslacht, lengte, gewicht en activiteitsniveau en trekt er daarna je gekozen tekort vanaf. Een rekentool doet de som voor je.

De calorietekort-calculator maakt van die gegevens een dagelijks doel en een verwachte einddatum. Zie de uitkomst als een eerste schatting, want formules kunnen 100 tot 300 kcal naar boven of beneden afwijken. Je eigen gewichtsgegevens laten pas echt zien of het getal klopt.

Hoeveel val je per week af?

Een dagelijks tekort van 500 kcal levert ongeveer 0,45 tot 0,5 kg (1 lb) verlies per week op. De oude vuistregel zegt dat een halve kilo vet ongeveer 3.500 kcal bevat, dus 500 kcal per dag gedurende 7 dagen geeft ruwweg een pond. Het is een bruikbare schatting, maar onderzoek (Hall, 2011) laat zien dat het verlies vertraagt, omdat je lichaam minder weegt en minder verbrandt.

In de praktijk val je in het begin sneller af, vooral door vocht en opgeslagen glycogeen, en daarna rustiger en gelijkmatiger. Onze gids over een gezond afvaltempo noemt 0,25 tot 1 kg per week als verstandige bandbreedte, en wil je veel afvallen, dan helpt een streefgewicht instellen met een realistische datum je op koers te blijven.

Een rekenvoorbeeld. Iemand van 85 kg (187 lb) met een TDEE van 2.300 kcal kiest een tekort van 400 kcal en eet ongeveer 1.900 kcal. Bij ongeveer 0,4 kg per week duurt 5 kg (11 lb) zo'n 12 weken. Voeg een dagelijkse wandeling van 30 minuten toe en hetzelfde plan duurt eerder 10 weken, zonder dat je minder eet.

Waarom beweegt de weegschaal niet met een calorietekort?

Schommelingen van 1 tot 2 kg (2 tot 4 lb) van dag tot dag door vocht, zout en spijsvertering kunnen een of twee weken lang een paar honderd gram vetverlies verbergen. Een stilstaande weegschaal in de eerste 10 tot 14 dagen betekent dus niet dat je tekort te klein is. Kijk naar de trendlijn, niet naar één meting.

Blijft de wekelijkse trend 3 tot 4 weken vlak, dan is je tekort waarschijnlijk kleiner dan je denkt. Porties groeien ongemerkt, drankjes en tussendoortjes tellen op en het weekend maakt de week vaak ongedaan. Lees waarom je gewicht schommelt en hoe je een plateau doorbreekt voordat je nog meer calorieën schrapt.

Wat gebeurt er als je tekort te groot is?

Een erg groot tekort geeft honger, vermoeidheid en een grotere kans op spierverlies naast vetverlies. Het maakt het dieet ook lastiger vol te houden, waardoor veel mensen terugvallen. Crashdiëten onder ongeveer 1.200 kcal voor vrouwen of 1.500 kcal voor mannen horen alleen onder medische begeleiding.

Merk je er meerdere van, voeg dan 100 tot 200 kcal toe en kijk hoe de trend reageert. Genoeg eiwit eten en wat krachttraining blijven doen helpt je spieren te behouden terwijl het vet verdwijnt.

Hoe controleer je of je tekort werkt?

Weeg jezelf regelmatig, het liefst elke ochtend, en vergelijk het weekgemiddelde met dat van de week ervoor. Daalt het gemiddelde 0,25 tot 0,75 kg (0,5 tot 1,6 lb) per week, dan klopt je tekort. Daalt het sneller, ga dan wat rustiger aan; staat het een maand stil, haal dan nog 100 tot 200 kcal weg of voeg een dagelijkse wandeling toe.

Weightnote, een iPhone-app op abonnement, tekent een gladde trendlijn en toont je wekelijkse verandering en de afstand tot je streefgewicht, zodat je dit in één oogopslag ziet. De app houdt geen voeding of calorieën bij: je berekent je doel met de calculator en laat de app zien of het werkt.

Heb je een medische aandoening, gebruik je medicijnen, ben je zwanger of heb je een eetstoornis gehad, overleg dan met je huisarts voordat je minder gaat eten.

Veelgestelde vragen

Is een tekort van 1.000 calorieën veilig?

Voor de meeste mensen is dat te groot zonder medisch toezicht. Het geeft vaak spierverlies, honger en het jojo-effect. Voor de meeste volwassenen is een tekort van 300 tot 500 kcal veiliger en makkelijker vol te houden.

Moet ik de calorieën die ik verbrand met sport terugeten?

Als je TDEE je gebruikelijke activiteit al bevat, hoeft dat niet. Tel alleen calorieën bij voor beweging die duidelijk boven je normale week uitgaat, en beoordeel het resultaat op je gewichtstrend.

Is een tekort van 500 calorieën genoeg?

Ja, voor de meeste mensen. Op papier levert het ongeveer 0,45 kg (1 lb) verlies per week op, en 4 tot 8 weken aan gegevens laten zien of dat voor jouw lichaam klopt.

Verbrandt een groter tekort meer vet?

Niet altijd. Meer dan ongeveer 25% onder je onderhoud verlies je meestal meer spieren en vocht, en honger en vermoeidheid maken het lastig vol te houden.

Hoe lang moet ik in een calorietekort blijven?

Veel mensen houden een dieet 8 tot 12 weken vol en nemen daarna 1 tot 2 weken onderhoud. Dat helpt om het vol te houden, en je rekent je TDEE opnieuw uit naarmate je lichter wordt.

Moet ik calorieën tellen om een tekort te hebben?

Nee. Tellen is één manier, maar kleinere porties, minder vloeibare calorieën en meer wandelen kunnen een vergelijkbaar tekort geven. Je wekelijkse trend laat zien of het genoeg is.

Sources

  1. Quantification of the effect of energy imbalance on bodyweight (Hall et al., The Lancet)
  2. Losing weight (CDC)
  3. Start losing weight (NHS)

Klaar om te starten? Open de app-pagina: Afvaltracker

WeightnoteGratis te downloaden · Geen calorieën tellen · Geen account
Download Weightnote