Cơ bản

Vì sao ăn tinh bột tăng cân qua đêm (thực ra là nước)

Bởi đội ngũ Weightnote · Cập nhật · 5 phút đọc

Tối qua bạn ăn mì ống, sáng nay cân tăng 1,5 kg. Hoặc bạn ăn low-carb và sụt 2 kg trong một tuần. Cả hai đều không phải mỡ. Đây là cách tinh bột làm thay đổi lượng nước trong cơ thể và cách đọc con số trên cân.

Trả lời nhanh

Tinh bột làm tăng cân qua đêm vì cơ thể dự trữ chúng dưới dạng glycogen, và mỗi gam glycogen giữ khoảng 3 g nước. Một ngày nhiều tinh bột có thể thêm 0,5 đến 2 kg (1 đến 4 lb) nước, không phải mỡ. Ăn low-carb sẽ đẩy lượng nước đó ra trong 3 đến 7 ngày.

Vì sao ăn tinh bột tăng cân qua đêm?

Tinh bột làm số cân tăng qua đêm vì cơ thể dự trữ chúng dưới dạng glycogen, và glycogen giữ nước. Mỗi gam glycogen đi kèm khoảng 3 g nước. Ăn nhiều tinh bột hơn nghĩa là cơ và gan chứa nhiều nước hơn, nên cân tăng dù không hề thêm mỡ.

Đây là một trong những nguyên nhân lớn nhất của cân nặng dao động mỗi ngày. Mức tăng này có thật trên cân, nhưng không phải mỡ cơ thể, và thường biến mất khi lượng tinh bột trở lại bình thường.

Glycogen giữ bao nhiêu nước?

Một người trưởng thành trung bình dự trữ khoảng 400 đến 500 g glycogen trong cơ và gan. Cộng cả phần nước đi kèm, đó là khoảng 1,5 đến 2 kg (3 đến 4,5 lb) cân nặng gắn với kho tinh bột của bạn.

Hạng mụcLượng thường gặpẢnh hưởng lên cân
Glycogen dự trữ trong cơ thể400 đến 500 gkhoảng 0,4 đến 0,5 kg
Nước gắn với glycogenkhoảng 3 g cho mỗi 1 gkhoảng 1,2 đến 1,5 kg
Tổng cân nặng liên quan đến tinh bột1,5 đến 2 kg (3 đến 4,5 lb)có thể lên hoặc xuống

Vận động viên và người nhiều cơ có thể dự trữ nhiều hơn. Người nhỏ con hoặc ít vận động dự trữ ít hơn, nên biên độ dao động cũng nhỏ hơn.

Vì sao ăn low-carb sụt cân rất nhanh?

Tuần đầu ăn ít tinh bột làm cân giảm nhanh vì cơ thể đốt hết glycogen và thải lượng nước đi kèm. Giảm 1 đến 3 kg (2 đến 6 lb) trong 3 đến 7 ngày đầu là chuyện thường, và phần lớn là nước.

Giảm mỡ vẫn cần thâm hụt calo. Một kilogram mỡ chứa khoảng 7.700 kcal, nên giảm thật 1 kg mỡ cần nhiều ngày, kể cả khi theo thực đơn nghiêm ngặt. Con số giảm nhanh lúc đầu rất có động lực, nhưng sẽ chậm lại khi hết nước. Đó là bình thường, không phải bạn bị kẹt. Nếu đường cân đi ngang về sau, xem vì sao cân nặng ngừng giảm.

Hiệu ứng whoosh là gì?

Hiệu ứng whoosh là lần cân tụt đột ngột sau nhiều ngày không đổi. Tế bào mỡ có thể giữ nước trong lúc cơ thể thích nghi, và khi lượng nước đó thoát ra, con số rơi xuống một lần, thường 0,5 đến 1,5 kg (1 đến 3 lb) qua một đêm.

Vì vậy, hãy đánh giá tiến độ bằng xu hướng cân nặng trong hai đến bốn tuần thay vì một buổi sáng riêng lẻ.

Refeed day và carb-up là gì?

Refeed day là ngày ăn nhiều tinh bột hơn có kế hoạch, thường mỗi tuần một lần, để nạp lại glycogen và giúp chế độ ăn dễ theo hơn. Hãy chờ cân tăng 0,5 đến 1,5 kg (1 đến 3 lb) vào sáng hôm sau, rồi giảm lại trong 2 đến 4 ngày.

  1. Lên kế hoạch trước để ngày đó không biến thành ăn vô độ.
  2. Biết trước lần cân hôm sau sẽ cao hơn và đừng phản ứng quá mức.
  3. Quay lại ăn bình thường và so sánh trung bình theo tuần.

Cheat day cũng hoạt động như vậy: phần lớn mức tăng là tinh bột, muối và thức ăn còn trong cơ thể, không phải mỡ.

Làm sao phân biệt cân nặng do nước với tăng mỡ?

Cân nặng do nước thay đổi nhanh và quay lại; mỡ thay đổi chậm và ở lại. Thay đổi hơn 1 kg trong một ngày gần như luôn là nước, vì tăng 1 kg mỡ cần dư khoảng 7.700 kcal.

Dấu hiệuNhiều khả năng là nướcNhiều khả năng là mỡ
Tốc độTăng 0,5 đến 2 kg trong 1 ngàyTăng chậm qua nhiều tuần
Sau khi ăn bình thườngGiảm lại trong 2 đến 4 ngàyGiữ nguyên
Đường xu hướngVọt lên rồi quay lạiDốc lên đều đặn

Nếu trung bình 7 ngày của bạn tăng liên tục từ ba tuần trở lên, đó là xu hướng thật đáng để hành động. Xem đường xu hướng cho thấy thay đổi thật như thế nào để biết cách đọc.

Theo dõi cân nặng thế nào khi tinh bột làm thay đổi lượng nước?

Hãy cân vào cùng một giờ mỗi ngày, tốt nhất là buổi sáng sau khi đi vệ sinh, và nhìn xu hướng thay vì từng điểm riêng lẻ. Trung bình 7 ngày loại bỏ phần lớn nhiễu do nước. Nếu bạn đổi lượng tinh bột, đường cân sẽ lệch 1 đến 2 kg trong tuần đầu rồi ổn định.

Trong Weightnote, bạn ghi cân nặng chỉ trong vài giây, còn biểu đồ xu hướng và thay đổi theo tuần cho thấy hướng đi phía sau những lần nhảy hằng ngày. Đặt cân nặng mục tiêu để xem khoảng cách còn lại, và cân vào cùng một giờ mỗi sáng.

Ăn tinh bột buổi tối có ảnh hưởng đến cân không?

Tinh bột ăn buổi tối hiện lên trên cân sáng hôm sau vì glycogen và nước được dự trữ qua đêm, nhưng thời điểm ăn không gây tăng mỡ. Điều quan trọng là tổng lượng ăn trong cả tuần. Một bữa tối mì ống có thể thêm 1 kg vào sáng hôm sau, và lượng nước đó sẽ biến mất sau vài ngày.

Nếu con số buổi sáng làm bạn khó chịu, hãy so với cùng thứ trong tuần trước, hoặc xem trung bình 7 ngày gần nhất. Cách này loại bỏ phần lớn nhiễu từ tinh bột, muối và lượng nước, và cho thấy cân nặng có thật sự đang đổi hay không.

Khi nào nên nói chuyện với bác sĩ?

Nếu bạn thay đổi chế độ ăn đột ngột, đang dùng thuốc, hoặc có tiểu đường, bệnh thận hay bệnh tim, hãy hỏi bác sĩ trước khi cắt giảm tinh bột. Cân nặng thay đổi nhanh kèm phù, khó thở hoặc tăng đột ngột hơn 2 kg trong vài ngày cần được chuyên gia kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp

Tăng cân do tinh bột có phải mỡ thật không?

Không. Mức tăng qua đêm sau khi ăn tinh bột chủ yếu là glycogen và nước. Tăng mỡ cần dư calo kéo dài, khoảng 7.700 kcal cho mỗi kg.

Cân nặng do nước từ tinh bột kéo dài bao lâu?

Thường 2 đến 4 ngày sau một ngày nhiều tinh bột, nếu bạn quay lại ăn bình thường. Sau giai đoạn low-carb dài, nạp lại glycogen có thể mất khoảng một tuần.

Ăn low-carb có đốt nhiều mỡ hơn không?

Không tự nhiên như vậy. Phần giảm ban đầu chủ yếu là nước. Qua vài tuần, giảm mỡ phụ thuộc vào mức thâm hụt calo của bạn, và bạn có thể đạt được bằng cách ăn ít tinh bột hơn hoặc cách khác.

Vì sao tôi nặng hơn sau bữa nhiều tinh bột lành mạnh?

Trái cây, cơm, yến mạch và khoai tây cũng thêm glycogen và nước, cộng với khối lượng thức ăn còn trong ruột. Điều này bình thường và không phải dấu hiệu tăng mỡ.

Có nên tránh tinh bột trước khi cân không?

Không cần. Chỉ cần cân cùng giờ, cùng điều kiện và so sánh xu hướng, không so từng ngày.

Bánh mì, cơm và mì ống có làm tăng cân hôm sau không?

Chúng có thể làm cân tăng 0,5 đến 1,5 kg qua glycogen, nước và khối lượng thức ăn, nhưng đó không phải mỡ và sẽ hết khi ăn bình thường.

Sources

  1. Healthy diet fact sheet (World Health Organization)
  2. Carbohydrates and healthy eating (NHS)

Sẵn sàng bắt đầu? Mở trang app: Theo dõi xu hướng cân nặng

WeightnoteTải về miễn phí · Không đếm calo · Không cần tài khoản
Tải Weightnote